Metadane to dowolne informacje opisujące dany element. W oprogramowaniu ArcGIS Enterprise informacje o elemencie są tworzone, edytowane i przeglądane na stronie elementu. Przykłady informacji o elemencie to tytuł, typ, opis, źródło, autor, data ostatniej modyfikacji, miniatura i tagi. Te informacje pomagają innym użytkownikom w odkrywaniu elementów i ocenie ich przydatności. W systemie ArcGIS informacje o elemencie są zapisywane wraz z opisywanym elementem. Wraz z nimi są kopiowane, przenoszone i usuwane.
Metadane mogą również mieć formę dokumentów lub rekordów opartych na standardach, które są powszechnie określane jako metadane lub metadane geoprzestrzenne. Wprowadzanie opartych na standardach metadanych wraz z elementami ułatwia innym osobom zapoznanie się z elementami i zdecydowanie, który element najlepiej odpowiada ich potrzebom. W systemie ArcGIS metadane elementu są zapisywane wraz z opisywanym przez nie elementem. Są kopiowane, przenoszone i usuwane wraz z elementem oraz są wyświetlane wraz z elementem podczas używania go w całym systemie. Dostępność metadanych opartych na standardach dla tych zestawów danych pomaga zapewnić, że zasoby będą łatwe do znalezienia i dostępne, będą współdziałać z różnymi narzędziami i będzie można je wielokrotnie wykorzystywać (tak zwane dane FAIR).
Instytucje mogą włączyć edycję metadanych, co pozwoli członkom instytucji używać wbudowanego edytora metadanych do wprowadzania dodatkowych, opartych na standardach metadanych dla wszystkich typów elementów. Metadane można uwzględnić dla wszystkich elementów w portalu, w tym map, scen i aplikacji internetowych. Instytucje wybierają styl metadanych, który powoduje zastosowanie arkusza stylów na potrzeby standardu metadanych i schematu służącego do sprawdzania poprawności metadanych zgodnie ze standardem. Styl określa też konfigurację środowiska instytucji na potrzeby edycji i przeglądania metadanych zgodnie ze standardem.
Styl metadanych, oprócz tego że określa informacje dostępne do przeglądania i edytowania, określa także standard, którego używasz oraz schemat używany do sprawdzania poprawności metadanych elementu pod kątem tego standardu. Niezależnie od zastosowanego stylu metadane są zawsze przechowywane w formacie metadanych ArcGIS. Oznacza to, że metadane nie są tracone w przypadku zmiany ich stylu przez instytucję.
Format przechowywania metadanych ArcGIS
Niezależnie od zastosowanego stylu oprogramowanie ArcGIS Enterprise przechowuje metadane w formacie przechowywania metadanych ArcGIS. Właściciele elementów używają wbudowanego edytora metadanych do wprowadzania dodatkowych metadanych. Format zapisu metadanych ArcGIS zawiera wszystkie elementy, które mogą mieć wartości we wszystkich standardach metadanych obsługiwanych przez ArcGIS. W formacie ArcGIS przechowywane są też informacje o elementach, takich jak miniatury, które nie są uwzględnione w stylach metadanych opartych na standardach. Metadane przechowywane w formacie przechowywania ArcGIS można przekształcić w inny standard, stosując inny styl. Oznacza to, że metadane nie są tracone w przypadku zmiany ich stylu przez instytucję.
Style, standardy i profile metadanych
Styl metadanych konfiguruje proces edycji i przeglądania zawartości metadanych. Styl metadanych przypomina stosowanie arkusza stylów do metadanych ArcGIS. Od stylu zależą sposób wyświetlania metadanych oraz strony pojawiające się w edytorze metadanych. Zgodny ze standardami styl metadanych służy do obsługi standardu lub profilu metadanych. Od stylu zależy sposób oceny standardu lub profilu.
Domyślna strona elementu daje możliwość przeglądania i edycji prostego zestawu pozycji metadanych dla danego elementu. Informacje są indeksowane, można je przeszukiwać i używać za pomocą aplikacji w całej platformie. Te informacje o elementach są proste i efektywne oraz są odpowiednie dla osób, które nie muszą korzystać z konkretnych standardów metadanych. Jeśli w instytucji włączono metadane, informacje o elementach są synchronizowane z opartymi na standardach metadanymi elementów.
Style metadanych
Do obsługi różnych metadanych przewidziano następujące style metadanych:
- Dublin Core+ — ten styl umożliwia przeglądanie i edytowanie metadanych zgodnie ze specyfikacją Dublin Core Metadata Initiative (DCMI) oraz ich weryfikację przy użyciu schematów RDF i XML dostępnych w witrynie internetowej DCMI. Jest to domyślny styl metadanych ArcGIS dla instytucji utworzonych w wersji ArcGIS Enterprise 12.0 i późniejszych. Zaktualizowane wdrożenia zachowują dotychczasowe ustawienia stylu metadanych.
- Metadane FGDC CSDGM — ten styl pozwala wyświetlać i edytować metadane zgodne z wytycznymi FGDC w zakresie standardu zasobów dla cyfrowych metadanych geoprzestrzennych (CSDGM) i weryfikować je przy wykorzystaniu CSDGM XML DTD.
- Dyrektywa metadanych INSPIRE — ten styl pozwala wyświetlać i edytować kompletne dokumenty metadanych ISO 19139 zgodne z zasadami wdrażania INSPIRE i weryfikować je przy użyciu schematów ISO 19139 XML.
- Specyfikacja wdrażania metadanych ISO 19139 — ten styl pozwala wyświetlać i edytować kompletne dokumenty metadanych zgodne z normą ISO 19139 Geographic information — Metadata — XML schema implementation oraz weryfikować je za pomocą schematów XML tego standardu. Użyj tego stylu, aby utworzyć metadane zgodne z normą ISO 19115, Geographic information — Metadata.
- Specyfikacja wdrażania metadanych ISO 19139 GML3.2 — ten styl jest taki sam, jak styl powyżej, z wyjątkiem tego, że pliki wykorzystują przestrzeń nazw GML 3.2, a zatem można je weryfikować z użyciem schematów ISO 19139 XML w wersjach przygotowanych do przestrzeni nazw GML 3.2. Użyj tego przykładu, jeśli na przykład planujesz weryfikować pliki metadanych za pomocą schematów NOAA NCDDC XML.
- North America Profile normy ISO 19115 2003 — ten styl pozwala wyświetlać i edytować kompletne dokumenty zgodne z normą North American Profile of ISO 19115:2003 – Geographic information – Metadata oraz weryfikować je za pomocą schematów XML normy ISO 19139.
- Implementacja schematu XML ISO 19115-3 — ten styl pozwala wyświetlać i edytować kompletne dokumenty metadanych zgodne z normą zasobów ISO 19115-1, Geographic information — Metadata — Part 1: Fundamentals, oraz weryfikować je za pomocą schematów XML normy zdefiniowanych w normie ISO 19115-3, Geographic information — Metadata — Part 3: XML schema implementation for fundamental concepts.
Standardy i profile metadanych
Standard metadanych jest dokumentem określającym zawartość, którą należy zapewnić celem opisania zasobów geoprzestrzennych, takich jak mapy, usługi map, dane wektorowe, zobrazowania i zasoby nieprzestrzenne, takie jak tabele i narzędzia mające zastosowanie w Twojej pracy w systemie GIS. Standard metadanych może także określać schemat XML opisujący format, w którym zawartość powinna być wyrażona. Zazwyczaj standardowy format XML definiuje się za pomocą schematu XML lub definicji typu dokumentu (DTD). Standardy są zazwyczaj ratyfikowane przez krajowe i międzynarodowe instytucje normalizacyjne.
Wiele standardów metadanych geoprzestrzennych jest opracowywanych przez komisje ISO, w tym norma ISO 19115 Geographic Information—Metadata i ISO 19119 Geographic Information—Metadata—Services, czyli normy dotyczące zawartości. Natomiast norma ISO 19139 Geographic Information—Metadata—Implementation Specification jest zbiorem schematów XML definiujących format XML, w którym powinna być przechowywana zawartość metadanych zgodna z normami ISO 19115 i ISO 19119.
Federalna Komisja ds. Danych Geograficznych (FGDC) opracowała standard Content Standard for Digital Geospatial Metadata (CSDGM) stosowany w Stanach Zjednoczonych przez wiele lat. Powszechnie nazywa się go standardem metadanych FGDC. Jest to kolejny przykład standardu zawartości. Istnieje akceptowany format, w których przechowywana jest zawartość w formacie XML, jednak istnieje także kilka innych formatów, które są powszechnie używane do prezentowania takich informacji.
Profil metadanych jest dokumentem modyfikującym standard metadanych. Profil może obniżyć całkowitą liczbę elementów metadanych definiowanych przez standard. Profil może dodatkowo ograniczać opcjonalność elementów metadanych, czyniąc obowiązkowymi elementy wcześniej uznawane za opcjonalne. Profil jednakże nie może sprawić, aby obowiązkowe elementy stały się opcjonalnymi. Profil może dodatkowo wprowadzać ograniczenia w odniesieniu do wartości dopuszczalnych w elemencie metadanych. Profile metadanych mogą być przyjmowane przez instytucje, urzędy i organizacje normalizacyjne w miejsce standardów metadanych. Jednym z przykładów profilu metadanych jest North America Profile normy ISO 19115:2003, który został utworzony i przyjęty wspólnie przez Stany Zjednoczone i Kanadę.
Jeśli planujesz tworzenie metadane zgodne z obowiązującym czy wybranym standardem lub profilem, możesz uzyskać kopię dokumentu takiego standardu czy profilu. W przypadku norm ISO dokumenty należy pozyskiwać od ISO lub instytucji krajowej, która uczestniczy w ISO, np. ANSI w Stanach Zjednoczonych. Profile powinny być udostępniane przez instytucje, które je tworzą.
Uwagi dotyczące metadanych
W przypadku korzystania z metadanych należy wziąć pod uwagę następujące kwestie:
- Obecnie instytucje mogą ustawić tylko jeden styl metadanych.
- Format metadanych ArcGIS jest jedynym formatem obsługiwanym przy imporcie metadanych.
- Obecnie element title nie jest synchronizowany między edytorem metadanych a stroną elementu. Mowa tutaj także o wczytywaniu pliku .xml metadanych. Przy pierwszym otwarciu edytora pozycja ma tytuł ze strony elementu. Wszelkie zmiany wprowadzone (i zapisane) w tytule w edytorze metadanych są zapisywane w metadanych opartych na standardach. Nie są one zapisywane na stronie elementu.
- Aktualnie zmiany wprowadzane w metadanych hostowanej warstwy WFS nie powodują zaktualizowania pliku możliwości bazowej usługi WFS.
- Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące metadanych w oprogramowaniu ArcGIS Enterprise można znaleźć w sekcji Metadane dokumentu Często zadawane pytania.